فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
158
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
أَهَافَ - إهَافَةً [ هيف ] الرجُلُ : شتران آن مرد تشنه شدند . الأَهَالِيلَ - [ هلّ ] : بارانها . أَهَانَ - إهَانَةً [ هون ] هُ : به او اهانت كرد ، او را خوار كرد . الأَهَانِد - [ هند ] : مردان هندى . أَهَّبَ - تَأْهِيباً [ أهب ] للامرِ : براى آن امر يا كار آماده شد . أَهَبَّ - إهْبَاباً [ هبّ ] السيفَ : شمشير را تكان داد ، - الرّيحَ : باد را به وزش درآورد ، - هُ من نَومِهِ : او را از خواب بيدار كرد . اهْبَى - إهْبَاءً [ هبو ] الفرسُ : اسب گرد و خاك برانگيخت . الأَهْبَاء - [ هبو ] : « أَهْبَاءُ الزوبعةِ » : گرد و غبار كه در اثر گرد باد پديد آيد . الأُهْبَة - [ أهب ] : ساز و برگ ؛ « اخَذَ لِلسَّفر اهْبتَهُ » : ساز و برگ مسافرت با خود گرفت ، آمادگى ؛ « اهْبَةُ الحَرْبِ » : آمادگى جنگى ؛ « على اهْبَةِ الرَّحيل » آمادهى رفتن و كوچ كردن . أَهْبَرَ - إهْبَاراً [ هبر ] الرجُلُ : آن مرد فربه و خوش اندام شد . الأَهْبَر - م هَبْرَاء ، ج هُبْرٌ [ هبر ] : فربه و پرگوشت . أَهْبَطَ - إهْبَاطاً [ هبط ] هُ : او را پائين آورد ، - الثَّمَنَ : بها و نرخ را كاهش داد . أَهْبَلَ - إهْبَالًا [ هبل ] الرجُلُ : آن مرد بىفرزند شد ، خرد خود را از دست داد ، - اللَّحمُ فُلاناً : گوشت بدن او بسيار شد و بر او سنگينى كرد . الأَهْبَل - ج هُبْل [ هبل ] : بىعقل و بىادراك . اهْتَابَ - اهْتِيَاباً [ هيب ] هُ : از او ترسيد . اهْتَاجَ - اهْتِيَاجاً [ هيج ] الشيءُ : آن چيز برانگيخته شد . اهْتَاضَ - اهْتِيَاضاً [ هيض ] العظمَ : استخوان را پس از جوش خوردن شكست . اهْتَافَ - اهْتِيَافاً [ هيف ] : تشنه شد . اهْتَالَ - اهْتِيَالًا [ هول ] : ترسيد . اهْتَامَ - اهْتِيَاماً [ هيم ] لنفسهِ : براى خود چاره جوئى كرد . اهْتَبَدَ - اهْتِبَاداً [ هبد ] الهَبِيدَ : حنظل را چيد و شكست و پخت . اهْتَبَرَ - اهْتِبَاراً [ هبر ] فلاناً بالسيف : فلانى را با شمشير به دو نيم كرد ، - البعيرُ : گوشت شتر آب و لاغر شد . اهْتَبشَ - اهْتِبَاشاً [ هبش ] المالُ : مال و ثروت فراهم شد ، - الشّيءَ : آن چيز را گردآورى كرد ، - مِنْهُ عَطَاءً : از او عطائي به وى رسيد . اهْتَبَصَ - اهْتِبَاصاً [ هبص ] في العمل : در آن كار شتاب كرد ، - فى الْمَشْي : در راه رفتن شتاب كرد ، - لِلضّحْكِ : در خنديدن زيادهروى كرد . اهْتَبَلَ - اهْتِبَالًا [ هبل ] على ولدهِ : فرزند خود را از دست داد و اندوهگين شد ، - الشّيءَ : آن چيز را غنيمت شمرد ، - لِعيالِهِ : براى خانوادهى خود كسب روزى كرد ، - فُلانٌ : بسيار دروغ گفت و حيله زد ، - الصَّيْدَ : شكار را با حيله و خدعه گرفت . اهْتَجَّ - اهْتِجَاجاً [ هجّ ] في الامر : آن كار را ادامه داد بىآنكه با كسى مشورت كند . اهْتَجَى - اهْتِجَاءً [ هجو ] الرجُلانِ : آن دو مرد يكديگر را هجو كردند . الاهْتِجَام - [ هجم ] : پايان شب . اهْتَجَرَ - اهْتِجَاراً [ هجر ] القومُ : آن قوم با هم قطع مراوده كردند ، - هُ : از او جدا شد . اهْتَجَمَ - اهْتِجَاماً [ هجم ] ما في الضرْعِ : آنچه كه در پستان بود دوشيد . اهْتُجِمَ - [ هجم ] الرجلُ : آن مرد ناتوان شد . اهْتُجِنَ - [ هجن ] تِ الشاةُ : آبستنى گوسفند آشكار شد . اهْتَدَى - اهْتِدَاءً [ هدي ] : اين واژه مطاوع ( هَدَى ) است ؛ « اهْتَدَى الى الطَّرِيقِ وَاهْتَدَى الطَّرِيقَ الى مَكَانِ كذا » : راهى را شناخت كه وى را به آن مكان برساند ، - الرَّجُلُ : آن مرد راهنمائى خواست ، به راه راست هدايت شد ، - الفرسُ الخَيْلَ : آن اسب بر گروه اسبان پيشى يافت ، - العَرُوسَ الى بَعْلِها : عروس را به خانهى شوهر فرستاد . اهْتَدَبَ - اهْتِدَاباً [ هدب ] الثمرةَ : ميوه را چيد . اهْتَذَّ - اهْتِذَاذاً [ هذّ ] الشيءَ : آن چيز را با شتاب بريد . أَهْتَرَ - اهْتَاراً [ هتر ] الرجُلُ : آن مرد بر اثر سالخوردگى يا بيمارى يا اندوه خرد خود را از دست داد . أُهْتِرَ - [ هتر ] فلانٌ : دوست داشت تا دربارهى چيزى سخن گويد ، - القَوْمُ فى ذِكْرِ اللَّهِ : در حالى كه ذِكر خدا مىكردند عقل خود را از دست داده بودند . اهْتَرَى - اهْتِرَاءً [ هري ] الثوبُ : جامه كهنه شد . اين تعبير در زبان متداول رايج است . اهْتَرَشَ - اهْتِرَاشاً [ هرش ] تِ الكلابُ : سگها بر يكديگر پر خاش كردند . اهْتَرَعَ - اهْتِرَاعاً [ هرع ] العودَ : چوب را شكست . اهْتَزَّ - اهْتِزَازاً [ هزّ ] : تكان خورد ، حركت كرد ، - تِ الإبِلُ : شتر با سرود ساربان به راه خود ادامه داد ، - النّباتُ : گياه جنبيد و دراز شد ، - الماءُ فى جَرَيانِه : آب روان شد ، - اليهِ قلبُهُ : دل او براى وى طپيد و شادمان شد ، - الكَوْكبُ فى انقِضَاضِه : ستاره در فرو رفتن شتاب كرد ، - تِ الأَرضُ : زمين گياه رويانيد . اهْتَزَعَ - اهْتِزَاعاً [ هزع ] : شتابيد ، درهم و پريشان شد ، - السَّيْفُ و نحوُهُ : شمشير و مانند آن تكان خورد . اهْتَزَمَ - اهْتِزَاماً [ هزم ] الشاةَ : گوسفند را ذبح كرد ، - تِ السَّحَابَةُ بِالمَاءِ : ابر با صداى تندر يكباره باريد ، - الفَرَسُ : صداى گام برداشتن اسب شنيده شد ، - الشيْءَ : براى گرفتن آن چيز بسوى آن شتابيد . اهْتَشَّ - اهْتِشَاشاً [ هشّ ] لكذا : آن چيز را خواست و به آن شادمان شد ، - فُلانٌ بى : فلانى به من روى آورد و شادمان شد . اهْتَشَلَ - اهْتِشَالًا الفرسَ : اسب را بدون اجازهى دارندهاش سوار شد .